www.ckvirya.net

Site menu:

Categories


 

August 2008
M T W T F S S
« Jul    
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031

Recent Posts

Recent Comments

Links:

[V]-learn Khmer

មហាសង្ក្រាន្ត​ឆ្នាំថ្មី ឆ្នាំ​ជូតសំរឹទ្ធិស័ក ព.ស.២៥៥២

ព្រះ​ពុទ្ធ​សករាជ​ព្រះ​សាសនា​អតិកន្ដា កន្លង​ទៅ​ហើយ​បាន ២៥៥១ ត្រឹម​ថ្ងៃ ១៥​កើត ខែ​ពិសាខ លុះ​ដល់​ថ្ងៃ ១​រោច ខែ​ពិសាខ ឆ្នាំ​ជូតសំរឹទ្ធិស័ក​តទៅ ចូល​ពុទ្ធ​សករាជ ២៥៥២ ។ នឹង​គណនា​ឆ្នាំ​ជូត ឥឡូវ​នេះ​ សង្ក្រាន្ត​ចូល​មក​នៅ​ថ្ងៃ​អាទិត្យ ៨​កើត ខែចេត្រ ត្រូវ​នឹង​ថ្ងៃ​ទី ១៣ មេសា គ្រិស្តសករាជ ២០០៨ វេលា​ម៉ោង ១៨ និង ២៤​នាទី

ពេល​នោះ​​ ព្រះ​អាទិត្យ​ចេញ​ពី​មីន​រាសី​ ទៅ​ស្ថិត​នៅ​ឯ​មេសរាសី តាម​ផ្លូវ​គោ​វិថី គឺ​ផ្លូវ​កណ្ដាល ។ ​ទើប​មាន​ទេពធីតា​មួយ​ព្រះអង្គ​ជា​មគ្គ​នាយិកា ព្រះនាម​ ធុង្សៈទេវី ជា​បុត្រី​ទី​១ នៃ​កបិល​មហា​ព្រហ្ម​ គង់​នៅ​ចាតុម្មហារាជិកា ទ្រង់​អម្ពរ​ពណ៌​ក្រហម លម្អ​នៅ​ព្រះ​កាណ៌​ដោយ​ផ្កា​ទទឹម​អាភរណៈ(១) ទ្រង់​ពាក់​កែវ​បទុម​រាគ​ភក្សាហារ(២) ទ្រង់​សោយ​ផ្លែ ឧទុម្ពរ(៣) ព្រះ​ហស្ត​ស្ដាំ​ទ្រង់​ចក្រ ព្រះហស្ត​ឆ្វេង ទ្រង់​ស័ង្ខ ទ្រង់​គង់​ពាក់​ឆៀង បើក​ព្រះនេត្រ​លើ​ខ្នង​សត្វ​គ្រុឌ​បក្សី​ជា​ពាហនៈ ​ទើប​នាំ​អស់​ទេវបុត្ត ទេពធីតា ទាំង​មួយ​សែន​កោដិ​ហោះ​ទៅ​កាន់​គុហា​កែវ ធម្ម​មាលី​នាទី​ភ្នំ​កៃលាស ខេត្ត​ហិមពាន្ត ជា​ទី​តម្កល់​ទុក​នូវ​ព្រះសិរសាកបិលមហាព្រហ្ម ដែល​តម្កល់​លើ​ពាន​មាស​នាំ​មក​ដង្ហែ​ប្រទក្សិណ​ភ្នំ​ព្រះ​សុមេរុ​រាជ​តាម​ផ្លូវ​ព្រះ​អាទិត្យ​ចរ​ចំនួន​៦០​នាទី (២៤​ម៉ោង) ទើប​នាំ​យក​ទៅ​តម្កល់​ទុក​​កន្លែង​ដើម​វិញ ។

ហើយ​ប្រជុំ​ទេវបុត្ត ទេពធីតា​ទាំង​មួយ​សែន​កោដិ​ចូល​ទៅ​ស្រង់​ទឹក​អនោតត្ត​មហា​ស្រះ ដែល​មាន​ទឹក​ហូរចេញ​ពី​បំពង់​ថ្មកែវ ដែល​ជា​មាត់​គោ​ឧសភរាជ​ទាំង​៧​ត្រជាក់​ក្សេមក្សាន្ត​ព្រះរាជ​ហឫទ័យ ហើយ​នាំ​គ្នា​ចូល​ទៅ​សមាទាន​រក្សា​សីល​ដោយ​សោមនស្ស​រីករាយ​គ្រប់​ព្រះអង្គ​ក្នុង​ភគវតី​សភា​សាលា ដែល​វិស្សកម្ម​ទេវបុត្ត​និមិត្ត​ថ្វាយ ដើម្បី​បន្ទោបង់​អពមង្គល ឲ្យ​ជ្រះ​ស្រឡះ​ ហើយ​ចម្រើន​នូវ​សិរីសួស្ដី ជយមង្គល ជន្មាយុ​យឺន​យូរ​ដល់​ទេវតា និង មនុស្ស​សត្វផង​ទាំង​ឡាយ​តាំង​ពី​ឆ្នាំ​ថ្មី​ចូល​មក​នេះ​បាន​ធូរ​ទូលំទូលាយ​សុខ​ក្សេមក្សាន្ត​ត​រៀង​ទៅ​ ។

ថ្ងៃ​អាទិត្យ​ ៨​កើត ខែ​ចេត្រ ត្រូវ​នឹង​ថ្ងៃ​ទី​ ១៣ ខែ​មេសា គ្រិស្តសករាជ​ ២០០៧ វេលា​ម៉ោង​ ១៨ និង ២៤​នាទី ជា​ថ្ងៃ​ចូល​ឆ្នាំ​ជូត​សំរឹទ្ធស័ក ។

ប្រភព៖ កោះសន្តិភាព
វចនានុក្រម​ Online sealang.org

Read more »

អនុមោទនា “ពិធីបំបួស​នាគ”

កាល​ពី​រសៀល​ថ្ងៃ​សោរ៍​ ទី​២កើត ខែ​ផល្គុន​ ឆ្នាំកុរ ពុទ្ធសករាជ ២៥៥១ ត្រូវ​ហ្នឹង​ថ្ងៃ​ទី​៨ ខែ​មិនា ឆ្នាំ​២០០៨ (ទិវា​សិទ្ធិ​នារី​អន្តរជាតិ​) នា​វត្ត​លង្កា​​ក្រុង​ភ្នំពេញ​យើង​នេះ​ឯង បង​ប្រុស​ខ្ញុំ​បួស​ជា​សាមណេរ​ ដែលការ​​បំបួស​នេះ​ក្រុម​គ្រួសារ​យើង​ត្រូវ​បាន​ទទួល​​​កិត្តិយស​យ៉ាង​ខ្ពង់ខ្ពស់ ដោយ​សម្តេច​​ព្រះ​មហា​អរិយវង្ស សៅ​ ចន្ទថុល្ល ជា​ចៅ​អធិការ​វត្ត​លង្កា និង ជា​សង្ឃនាយក​រងនៃ​​ពុទ្ធិកសាល​វិទ្យាល័យ​សីហនុរាជ ទ្រង់​ព្រះ​មេត្តា​ទទួល​ធ្វើ​ជា​គ្រូ​ឧបជ្ឈា​ក្នុង​ការ​បំបួសនាគ​ ។

បង​ប្រុស​ខ្ញុំ​បាន​ទទួល​ការ​អនុញ្ញាត​ពី​ម៉ាក់ ដើម្បី​​ធ្វើ​ការ​បួស​រៀន​រយៈ​ពេល​ពីរ​អាទិត្យ​ ដើម្បី​​បំពេញ​កតព្វ​កិច្ច​​​ជា​កូន​ប្រុស និង​ដើម្បី​​ធ្វើ​ការ​តប​ស្នង​សង​គុណ​មាតាបិតា​ក្នុង​​​ជំនឿ​ព្រះ​ពុទ្ធ​សាសនា​​ ។ គាត់​​យើង​មាន​បំណង​ធ្វើ​ការ​បួស​​​នេះ​ជា​ច្រើន​ឆ្នាំ​កន្លង​មក​ហើយ តែ​រក​ឱកាស​ល្អ​មិន​ទាន់​បាន​ ទើប​តែ​ក្នុ​ងឆ្នាំ​នេះ​ គាត់បាន​ឆ្លៀត​រក​ពេល​វេលា​សម​រម្យ​​សម្រេច​បំណងប្រាថ្នា​​គាត់​​ ។

នេះ​ជា​លើក​ទី​មួយ​ហើយ​ក្នុង​ជីវិត​ខ្ញុំ​ ដែល​បាន​ចូល​រួម​ពី​ធី​បំបួស​នាគ ។ នេះ​ជា​ពិធី​តូចមួយ​ ដែល​មាន​តែ​ក្រុម​គ្រួសារ​​ញាតិ​មិត្ត​ជិត​ដិត​ប៉ុណ្ណោះ​ចូល​រួម ។ វេលា​ព្រឹក​យើង​បាន​ធ្វើ​ជា​ចង្ហាន់​ត្រង់​យក​ទៅ​ប្រគេន​ព្រះ​សង្ឃ ហើយ​ពេល​រសៀល​ប្រហែល​ម៉ោង​ពីរ ទើប​យើង​ចាប់​ផ្ដើម​កម្ម​វិធី​​បំបួស​នាគ ។ កម្ម​វិធី​នោះ​គេ​តម្រូវឲ្យ​យើង​ធ្វើ​ការ​ដង្ហែរ​នាគ​ជុំ​វិញ​ព្រះវិហារ​ចំនួន​បី​ជុំ ។ ទើប​យើង​ទៅ​បន្ត​កិច្ច​​ខាង​ក្នុង​ព្រះ​វិហារ ដែល​មាន​ការ​ធ្វើ​សមាទាន​សិល​ប្រាំ​សម្រាប់​អ្នក​ចូល​រួម​ទូទៅ នឹង​​ការ​ប្រគេន​សីល​ដប់​ដល់​​សាមណេរ​ថ្មី ​ពីសំណាកគ្រូ​ឧបជ្ឈា ។ កម្ម​វិធី​បំបួស​នាគ​នេះ ត្រូវ​បាន​បញ្ចប់​នៅ​វេលា​ម៉ោង​បី​កន្លះ​​រសៀល ក្រោម​ស្នាម​ញញឹម​ អំណរសាទរ និង​មោទនភាព​ ពី​សំណាក់​ញាតិ​បង​ប្អូន​ដែល​បាន​ចូល​រួម ។

កម្ម​វិធី​នេះ​ខ្ញុំ​មិន​សូវ​បាន​កាន់​កាមេរ៉ា​ថត​រូប​ច្រើន​ទេ ព្រោះ​រវល់​ជាប់​បំពេញ​នាទី​ជា​ប្អូន​ប្រុស តម្រូវឲ្យ​កាន់​បាត​លោក​​ពេល​ដង្ហែរ និង នៅ​ក្បែរ​គ្រាន់​ចាស់​ៗ​ប្រើ​ការ​ផ្សេង​ពេល​បំពេញ​កិច្ច​ក្នុង​ព្រះ​វិហារ ។ តែ​ខ្ញុំ​កំពុង​តែ​ប្រមែ​ប្រមូល​ពី​កាមេរ៉ា​បង​ប្អូន​ផ្សេង​ៗ​ទៀត ខ្ញុំ​នឹង​ដាក់​រូប​បន្ថែម​ម្ដង​ទៀត​ រួម​ជា​មួយ​រូប​ថត​នៅ​ពេល​ដែល​បង​ប្រុស​ខ្ញុំ​ធ្វើ​ការ​លាចាក​សិក្ខាបទ ។ សូម​អនុមោទនា ៚

ល្បង​ឃុន

ខ្ញុំ​ និង​ ល្បង និង ម៉ាក់ ។

ល្បង​ឃុន​២

ល្បង​និង​ញាតិ​បង​ប្អូន ។

* ចំណេះ​ដឹង​បន្ថែម ៖

តាម​ជំនឿ​ការ​បួស​សង​គុណ ​គេ​មាន​ចែក​ចេញ​ជា​ពីរ​២​ប្រភេទ ប្រភេទ​ទី​មួយ គឺ​ការ​បួស​សង​គុណ​ម្ដាយ ទី​ពីរ​គឺ​ការ​សង​គុណ​ឪពុក ។
៚ ទី​មួយ​ការ​បួស​សង​គុណ​ម្តាយ គឺ​ការ​បួស​ជា​សាមណេ ដែល​មាន​ព្រះ​សង្ឃ​ចូល​រួម​បំពេញ​កិច្ច​ចំនួន​១២​អង្គ (បូក​រួម​ទាំង​គ្រូឧបជ្ឈា) ។
៚ ទី​ពី​រ​ជា​ការ​បួស​សង​គុណ​ឪពុក គឺ​ការ​បួស​ជា​ភិក្ខុ ដែល​មាន​ព្រះ​សង្ឃ​ចូល​រួម​បំពេញ​កិច្ច​ចំនួន​២១​អង្គ (បូក​រួម​ទាំង​គ្រូ​ឧបជ្ឈា) ។
៚ ចំណែក​ល្បង​ខ្ញុំ​គាត់​បូស​ជា​សាមណេ​តែ​មាន​ព្រះ​សង្ឃ​ចូល​រួម​៣៣​អង្គ ដូច្នេះ​នៅ​ពេល​គាត់​លាចាក​សិក្ខា​បទ​ហើយ គាត់​និង​សាង​ភ្នួស​ម្ដង​ទៀត​ជា​ភិក្ខុ​ ដើម្បី​គម្រប់ និង​បំពេញ​តាម​ជំនឿ​ខាង​លើ ដែល​ធ្វើ​ការ​សង​គុណ​ម្តាយ និង ឪពុក ។

បុណ្យ​មាឃបូជា​​

មាឃ​បូជា (មាឃៈ- ) ន. (សំ. បា. មាឃ + បូជា) ការ​ធ្វើ​បូជា​ក្នុង​មាឃ ។ ឈ្មោះ​បុណ្យ​មួយ​សម្រាប់​ពុទ្ធ​សាសនា ធ្វើ​ក្នុង​ថ្ងៃ​ពេញ​បូរមី​ខែ​មាឃ រំឮក​ដល់ សាវក​សន្និបាត “ការ​ប្រជុំ​សាវ័ក” នៃ​ព្រះ​សម្ពុទ្ធ​ដែល​ហៅ​ថា ចាតុរង្គ​សន្និបាត “ការ​ប្រជុំ​មាន​អង្គ​បួន” គឺ  ៖

១- ថ្ងៃ​នោះ​ព្រះ​ចន្ទ្រ​ចរ​ចូល​ដល់​មាឃ​នក្សត្រ (ថ្ងៃ​ពេញ​បូរណ៌មី​ខែ​មាឃ) ។

២- ព្រះ​ភិក្ខុ​សង្ឃ​ចំនួន​ ១២៥០រូប ឥត​បាន​មត់​កំណត់​ពេល​គ្នា​ជា​មុន​សោះ ក៏​ស្រាប់​តែ​មក​ប្រជុំ​ព្រម​គ្នា ក្នុង​សំណាក់​ព្រះ​បរម​សាស្ដា ។

៣- ព្រះ​ភិក្ខុសង្ឃ​ទាំងអម្បាលនោះ​សុទ្ធ​តែ​ជាឯ​ហិភិក្ខុដូច​គ្នា​ទាំង​អស់ ។

៤- ​ព្រះ​ភិក្ខុ​សង្ឃ​ទាំង​នោះ​សុទ្ធ​តែ​ជា​ព្រះ​អរហន្ត ។

ការ​ប្រជុំ​មាន​អង្គ​៤​ដូច្នេះ ក្នុង​ពុទ្ធ​សម័យ​មាន​តែម្តង​គត់; ក្នុង​វេលា​នោះ​ ព្រះ​សម្មាសម្ពុទ្ធ​ទ្រង់​ត្រាស់​សម្ដែង​ឱវាទ​បាតិមោក្ខ … ។ ពួក​ពុទ្ធ​មា​មក​ជន​គ្រប់​ប្រទេស​ក្នុង​សាសនកាល​រៀង​មក​ កំណត់​យក​ថ្ងៃ​ពេញ​បូរណ៌​មី​ខែ​មាឃ​រាល់​ឆ្នាំ ថា​ជា​ថ្ងៃ​សំខាន់​មួយ​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​បូជា : ថ្ងៃ​មាឃ​បូជា, បុណ្យ​មាឃបូជា ។

(វចនា​នុក្រម​ខ្មែរ ការ​ចេញ​ផ្សាយរបស់​​ពុទ្ធសាសនបណ្ឌិត្យ បោះ​ពុម្ព​គ្រា​ទី៥ ទំព័រ ៨៧២)

 

​មនោសញ្ចេតនា និង ស្នេហា

ប៉ុន្មាន​ថ្ងៃ​មុន​ខ្ញុំ​មាន​ពេល​ទំនេរ​នៅ​ផ្ទះ​បាន​មើល​រឿងភាគ​ចិន​មួយ គេ​បាន​លើក​យក​បញ្ហា​ពីរ​មក​ធ្វើ​ការ​ប្រៀប​ធៀប​វែក​ញែកជា​ចំណោទ ដើម្បី​​​បែង​ចែក​ឲ្យ​ដាច់​ពី​គ្នា ថា​តើ​មនោ​សញ្ចេតនា និង ស្នេហា​ ខុស​គ្នា​ត្រង់​ណា? សាច់​រឿង​នោះ​ល្អ​មើល​ ហើយ​មាន​ចំណោទ​បញ្ហា​ទៀត ធ្វើ​ឲ្យ​អ្នក​តាម​ដាន​ សឹង​មិន​ហ៊ាន​ព្រិច​ភ្នែក ។ គ្រាន់​តែ​ឮ​ពី​ចំណោទ​នេះ​ភ្លាម​ ហាក់​មាន​អារម្មណ៍​ម្យ៉ាង​ប្រាប់​ថា ពាក្យ​ទាំង​ពីរ​នេះ​មាន​ន័យ​ខុស​គ្នា តែ​ពិបាក​រក​​អ្វី​មក​ជា​សំអាង​ណាស់​ ថា​វា​ខុស​គ្នា​យ៉ាង​ម៉េច!​​ ខ្ញុំ​ស្ទុះ​​ទៅ​មើល​វចនា​នុក្រម​ភាសា​ខ្មែរ​ភ្លាម​ដែរ​ ដើម្បី​រក​មើល​ពន្យល់​ពាក្យ តែ​ហាក់​នៅ​ស្រពិច​ស្រពិល ។ តោះ​យើង​នាំ​គ្នា​មើល​ការ​ពន្យល់​ពាក្យ​សិន​​ទៅ មុន​ហ្នឹង​អាន​សាច់​រឿង​សង្ខេប (ដាក់​ជូន​អាន​ពេល​ក្រោយ​ព្រោះ​កំពុង​សង្ខេប​) ។

មនោ​សញ្ចេតនា : សេចក្តី​រិះ​គិត​ក្នុង​ចិត្ត; ចំណុច​របស់​ចិត្ត; ការ​ទទួល​ដឹង​នូវ​អារម្មណ៍ ដែល​មក​ប៉ះ​ចិត្ត; អធ្យាស្រ័យ​ប្រកប​ដោយ​ករុណា;….

ស្នេហា​ (ស្នែហា) ន. ឬ គុ. (សំ. ស្នេហ; បា.​ សិនេហ ឬជា​ ស្នេហ ដូច​ សំ. ដែរ) សេចក្តី​ស្រឡាញ់​ស្និទ្ធ, សេចក្តី​ស្រឡាញ់​ជាប់​ចិត្ត ស្អិត​ដូច​ជ័រ : ដោយ​ស្នេហា, មាន​ស្នេហា, ព្រោះ​ស្នេហា, ពេញ​ស្នេហា

ព. ពុ. ថា : ស្នេហា​សុទ្ធ​តែ​កើត​មាន​ឯងៗ ព្រោះ​ជា​ស្វ័យប្រវត្តិ​ឥត​​ចាំ​បាច់​រៀន​ទេ សត្វ​លោក​រមែង​​ចេះ​ឯង​តាម​ធម្មតា​ស្រេច​ស្រាប់​ពី​កំណើត​ព្រោះ​សាធារណសត្វ​មាន​អវិជ្ជា, តណ្ហា, កម្ម​​ជា​ដើម​ជា​ប្រភព សូម្បី​សុខុម​សត្វ​តូច​តាច​ក៏មាន​ស្នេហា​ដែរ ដោយ​ឥត​បាច់​រៀន​ពី​គ្រូ​ណា​ឡើយ

(ម. ព. ស្នេហ៍ ១ កិ. និង ស្នេហ៍ ២. ន. ទៀត​ផង) ។ ​(ច្រើន​ប្រើ​ក្នុង​ពាក្យ​): ហៃ​មាស​ស្នេហា ក្រែង​បាន​ផ្តាំ​ថា ​ឲ្យ​ខ្ញុំ​ចូល​មក​ ពុំ​មែនទេឬ កែវ​ថ្លៃ​ពន្លក ខ្ញុំ​បាន​ជា​មក​ ហើយ​ឲ្យ​ទៅ​ណា ? . . . ប្រលោម​លោ​ក​ស្នេហា (មើល​​ក្នុ​ង​ពាក្យ​ ប្រលោម​លោក​) ។ល។

ព. ពុ.    ពាក្យ​សម្រាប់​ប្រើ​ខាង​ព្រះ​ពុទ្ធ​សាសនា
ម. ព.    មើល​ពាក្យ
គុ.         គុណសព្ទ
ន.         នាមសព្ទ
កិ.         កិរិយាសព្ទ
បា.       បាលី
សំ.       សំស្ក្រឹត